Met de jaren gaan de scherpe kantjes ervan af. Dit is een uitkomst van een onderzoek* naar spijtgevoelens onder ouderen
(publicatie mei 2026, Cornell University VS). Deze positieve uitkomst voelt tegelijkertijd als een gemiste kans. Want spijt is, vergeleken met andere negatieve emoties, heel informatief en daardoor bijzonder waardevol voor toekomstige beslissingen die jou juist geluk kunnen brengen.
Tegendenken
Een belangrijk kenmerk van spijt is dat het je instaat stelt tot ‘contrafactisch denken’. Dit is het mentale proces waarbij je in gedachten een voorstelling maakt van hoe jouw situatie nu, anders had kunnen zijn als jij in het verleden een andere keuze had gemaakt. In je hoofd creëer je als het ware alternatieve scenario's voor de gebeurtenissen die al hebben plaatsgevonden en waarover je spijt voelt. Zo kun je met ‘tegendenken’ meer richting geven aan toekomstige keuzes en daarmee voorkomen dat je soortgelijke (foute) keuzes nog eens maakt.
Met andere woorden: door spijt te onderzoeken, onderzoek je gelijktijdig je dieperliggende behoeften. Daarmee kun je nieuwe
mogelijkheden formuleren en keuzes maken die meer doen dan 'scherpe kantjes wegpoetsen'. En zal je nog meer positiviteit en levensvreugde ervaren.
Wie zijn behoeften beter leert kennen kan ze beter onder woorden brengen en daardoor actiever en directer aansturen op
veranderingen die gevoelens van vreugde en dankbaarheid oproepen. Het kan gaan om de invulling van je relatie, om de samenwerking met anderen, om het vinden van werk dat beter bij je past ed. Kortom: fijn dat spijt slijt. Beter nog ishet spijt te gebruiken voor meer geluk. Een coach kan je hierin begeleiden.
Spijt aanpakken
Anderzijds kun je ook actief werken aan hetverminderen van gevoelens van spijt, zodat je ze beter kunt hanteren en je
lichter gaat voelen. Drie strategieën zijn hierbij ondersteunend.
1. Voelen (een op affect gebaseerde strategie)
2. Denken (een op rationaliseren en kalmerengebaseerde strategie)
3. Doen (een op handelen gebaseerde strategie)
Gevoelens toelaten
In plaats van spijtgevoelens weg te drukken of te verdoven sta je jezelf toe verdriet te hebben over de keuze die je ooit maakte en die nu nog doorwerkt. Je maakt letterlijk ruimte (in tijd en hart) en stopt met jezelf te veroordelen. Dus geen ‘Wat ben ik stom/zwak/dom geweest’ meer. Door over je spijtgevoelens te praten of te schrijven kun je de emotionele druk verlichten. Je kunt praten met je partner, met vrienden of met je coach. Het verlicht je hart en het reduceert spijtgevoelens.
Gedachten herkaderen
Door in je hoofd de betekenis van je keuze te veranderen kun je spijtgevoelens reduceren. Dit noemen we herkaderen. En dat
kun je op twee manieren doen: A. Verleg je focus: Denk niet aan wat de keuze je niet bracht (dat weet je al), maar noem positieve aspecten op. Die zijner namelijk ook altijd. De verkeerde opleiding of baan gaf bijvoorbeeld financiële voordelen, buitenlandervaring, een collega die een goede vriend werd. Je ex ‘gaf’ je kinderen, mooie reiservaringen, liefdevolle momenten enzovoorts. Noteer de positieve aspecten en laat die tot je doordringen. En B. Relativeer de gevolgen: Ben je bewust dat de ‘juiste’ opleiding, baan, relatie ook stress en moeilijke momenten met zich meebrengen en dus ook verdriet, zwaarte en angst. Het leven is niet maakbaar en het perfecte plaatje bestaat alleen in films en Instagram.
In actie komen
Naast verwerken en herkaderen kun je door te handelen spijtgevoelens verminderen. Dit houdt in dat jij concrete stappen
onderneemt om jouw situatie te veranderen en jij het verleden achter je laat. Welke stappen dat zijn en hoe je daartoe komt is afhankelijk van jouw situatie en mogelijkheden.
Je kunt op zoek gaan naar een ander soort baan of werkomgeving; je kunt actief werken aan je relatie, gaan latten of samen een andere relatievorm zoeken die meer aansluit bij je behoeften. Je bent geen 18 meer, maar de wereld biedt nog voldoende kansen. Ook als je de 50 of 60 bent gepasseerd.
TIP: Wil je naar aanleiding hiervan een keertje kennismaken? Stuur me een mailtje of bel me op. Houd in gedachte: de meeste
spijt komt voort uit wat we niet deden. Met andere woorden: Niet dralen, maar doen! Bel gerust!
Leestip: David Brooks, De tweede berg. De zoektocht naar een zinvol leven (Uitgeverij Spectrum 2020) 4 sterren van NRC Handelsblad
Link naar onderzoek van Cornell University > Nolte, J., Lewis, J. L., & Löckenhoff, C. E. (2026). Adult age differences in the response to and regulation of recent versus long-term regrets. Emotion. Advance online publication.